هوای آلوده تهران

30 درصد ساکنان تهران آسم دارند

شاید بتوان همایش «سلامت و زندگی» را یکی از خودجوش‌ترین همایش‌هایی دانست که به‌وسیله مردم و با کمک دانشگاه‌های علوم‌پزشکی کشور برگزار می‌شود. روز دوم اردیبهشت و در تالار ایوان شمس تهران، همایش سلامت و زندگی دیگری با محوریت «آلودگی‌ هوا و تاثیر آن بر بیماران ریوی و مبتلایان به آلرژی» با حضور چند استاد دانشگاه و تعدادی از هنرمندان کشورمان برگزار شد. آنچه در ادامه می‌خوانید، گزارشی از همین همایش است.

دکتر عاطفه فخاریان، فوق‌تخصص ریه و عضو هیات‌علمی دانشگاه علوم‌پزشکی شهید بهشتی، اولین سخنران این همایش بود که درباره آلودگی هوا و بیماری‌های ریوی مرتبط با آن گفت: «آلودگی هوای تهران و شهرهای بزرگ باعث نگرانی مردم شده و این آلودگی را، حداقل افرادی که در پایتخت زندگی می‌کنند، به‌خصوص در فصول سرد سال با تمام وجود احساس کرده‌اند. آلوده‌کننده‌های هوا در محیط خانه و بیرون کمی متفاوت هستند. آلوده‌کننده‌های هوای داخل منازل شامل دود سیگار، سوخت چوب و… است. البته امروزه سوخت چوب و زغال در خانه‌ها نسبت به گذشته بسیار کمتر شده است. متاسفانه ماده آلوده‌کننده دیگری هم در خانه‌ها اضافه شده که در سال‌های اخیر طرفداران زیادی به‌خصوص میان خانم‌ها پیدا کرده است. این ماده قلیان است که چند برابر سیگار به ریه افراد آسیب می‌رساند. این موارد بسیار مهم هستند و حتما باید نسبت به پاک کردن هوای منزل از این آلاینده‌ها اقدام کرد ولی موضوع مهم مورد بحث، آلودگی هوای شهرهاست که در این آلودگی هم مردم سهم بسزایی دارند.»
دکتر فخارزاده افزود: «ریه ما با هوای بیرون مرتبط است و هر چه در محیط اطراف وجود داشته باشد، وارد دستگاه تنفسی ما می‌شود. در حقیقت حبابچه‎های ریه حائلی بین بدن و هوای محیط هستند و بعضی از مواد موجود در هوا می‌توانند از این سد عبور کنند. ریه‌های سالم توانایی مقابله با بسیاری از مواد آلوده موجود در هوا را دارند اما افرادی که به بیماری‎‌های ریوی مبتلا هستند، چنین توانی ندارند و ممکن است بیماری‌شان تشدید شود. تاثیر آلودگی هوا در بیماران مبتلا به آسم که 5/6 تا 10 درصد مردم دنیا از آن رنج می‌برند، مبتلایان به بیماری قلبی، سالمندان، نوزادان و کودکان که دچار ضعف سیستم ایمنی هستند، مبتلایان به بیماری‌های مزمن تنفسی یا بیماری‌های انسدادی ریه شدیدتر است.»

ورزش در هوای آلوده ضرر دارد

سومین علت مرگ و میر در دنیا ابتلا به بیماری‌های انسدادی ریه است. شیوع بیماری‌های انسدادی ریه در ایران 5/7 تا 6 درصد است. موادی مانند نیکوتین حاصل از سیگار و قلیان نیز خطر سرطان ریه و آلودگی‌ هوا خطر ابتلا به بیماری‌های آلرژیک را افزایش می‌دهند. اگر آلرژی به بیماری مانند آسم اضافه شود، شرایط بیمار دشوارتر خواهد شد. آلودگی هوا حتی باعث تشدید سرطان‌هایی مانند سرطان ریه، سیستم ادراری و گوارشی می‌شود.

این استاد دانشگاه در ادامه تصریح کرد: «موادی مانند سولفور دی‌اکساید، نیتروژن دی‌اکساید، کربن مونوکساید، ازن و سرب باعث آلودگی هوا می‌شوند. این مواد خطرناک هستند ولی طبیعت بدن انسان به‌گونه‌ای است که گازهایی مانند سولفور دی‌اکساید که از اشتعال سوخت بنزین، کارخانه‌ها و… موجود در هوا که وارد مجاری تنفسی می‌شوند از همان ابتدا در مخاط بینی، دهان و حلق حل می‌شوند و ترکیبی ایجاد می‌کنند که به ریه‌ها نمی‌رسد. (این ترکیب در مخاط دستگاه تنفسی فوقانی فقط باعث احساس سوزش در فرد می‌شود.) ولی گاز ازن حلالیت کمی دارد و می‌تواند وارد ریه می‌شود و از آنجا جذب خواهدشد. گاز کربن مونوکساید که در فصول سرد باعث خفگی و گازگرفتگی می‌شود نیز خیلی زود از حبابچه‌ها جذب و وارد خون و جایگزین گیرنده‌های اکسیژن می‌شود.

پس هرچقدر مواد آلاینده‌ای مانند ازن موجود در هوا بیشتر باشد، بیشتر جذب بدن خواهد شد و وضعیت بیماران را بدتر خواهد کرد، بنابراین اگر فردی در هوای آلوده سریع‌تر نفس بکشد، مقدار هوای آلوده‌ای که وارد ریه می‌شود خیلی بیشتر است. به همین دلیل است که در هوای آلوده توصیه می‌کنیم افراد از اعمالی مانند ورزش کردن که باعث تسریع در تنفس می‌شود، خودداری کنند.»

او با تاکید بر اینکه مردم در آلودگی هوا نقش بسزایی دارند، گفت: «با آموزش‌های درست به مردم می‌توان جامعه را به سمت و سویی سوق داد که همه در پاک نگه داشتن هوا نقش داشته باشند تا فرزندانمان در آینده از داشتن هوای پاک بی‌نصیب نمانند.» دکتر علیرضا خیاط‌زاده، متخصص آسم و آلرژی و عضو هیات‌علمی دانشگاه علوم‌پزشکی شهید بهشتی به شیوع روزافزون آلرژی در دنیا اشاره کرد و گفت: «سازمان جهانی آلرژی به مدت یک هفته از 16 تا 22 فروردین را به این بیماری اختصاص داده است.

هر سال شعاری متناسب با این روز انتخاب می‌شود. شعار امسال به تغییرات آب و هوایی و آلودگی هوا و تاثیرات آن روی افراد اشاره دارد.» او ادامه داد: «آلرژی یکی از شکایات شایع در بیماران است. آلرژی در واقع واکنش غیرعادی و افزایش‌یافته سیستم ایمنی افراد در مقابل مواد بی‌ضرر موجود در محیط است. مواد موجود در محیط که می‌توانند حساسیت ایجاد کنند شامل گردوخاک، گرده‌های گیاهان، حیوانات خانگی، داروها و غذاها، نیش حشرات و… است. البته این مواد در فضا و محیط بی‌خطر هستند و برای همه مردم حساسیت ایجاد نمی‌کنند اما بدن بعضی افراد در برخورد با این مواد واکنش می‌دهد که اصطلاحا به آن آلرژی گفته می‌شود. برای بروز آلرژی در بدن فرد، استعداد ژنتیکی اولیه نیاز است. وقتی چنین فردی در معرض عوامل محرک قرار می‌گیرد، سیستم‌های دفاعی بدن موادی به نام پادتن تولید می‌کنند و بدن حساس می‌شود. اگر دوباره ماده محرک وارد بدن شود، علائم ناشی از آلرژی ایجاد می‌شود.»
دکتر خیاط‌زاده به علائم متنوع آلرژی در بیماران اشاره کرد و افزود: «آلرژی علائم مختلفی در بیماران ایجاد می‌کند. ممکن است تظاهرات بیماری پوستی باشد و بیمار با اگزاما یا کهیر به پزشک مراجعه کند. گاهی هم حساسیت در مجاری تنفسی است که به‌صورت آبریزش از بینی یا خارش گلو، سرفه و تنگی‌نفس بروز می‌کند. بعضی بیماران هم دچار آلرژی در سیستم گوارشی می‌شوند که علائم آن تهوع، استفراغ، اسهال و… است.»

آلرژی مادام‌العمر

آلرژی در کودکان معمولا با خوردن غذا و مربوط به دستگاه گوارش است ولی همین ‌آلرژی‌ در کودکان گاهی با افزایش سن به آلرژی‌های تنفسی، آسم و… تبدیل می‌شود. این روند به رژه آلرژی مشهور است. این استاد دانشگاه در مورد مواد غذایی شایع آلرژی‌زا مانند شیر، تخم‌مرغ، سویا، بادام‌زمینی، گندم و آجیل‌ها گفت: «اگر این مواد در کودکی آلرژی ایجاد کند، انتظار می‌رود تا 2-1 سالگی برطرف ‌شود ولی حساسیت نسبت به خوراکی‌هایی مانند بادام‌زمینی و آجیل‌ ممکن است تا بزرگسالی ادامه داشته باشد و فرد با هر بار مصرف چنین خوراکی‌هایی دچار علائم پوستی، تنفسی و گوارشی شود. بهترین درمان برای آلرژی‌های غذایی ممنوعیت مصرف همان غذاست و درصورت خوردن و ایجاد حساسیت، تجویز داروی مناسب ضروری است.»

دکتر خیاط‌زاده افزود: «حساسیت دیگری که در کودکان زیاد دیده می‌شود، آلرژی پوستی است که به نام اگزمای سرشتی یا پوستی معروف است. پوست این کودکان از بدو تولد دچار خشکی، خارش و قرمزی است. البته این حساسیت ابتدا در گونه‌هاست ولی به‌تدریج ممکن است به دست‌ها و پاها نیز کشیده شود.آلرژی شایع دیگر مربوط به مجاری تنفسی است که در فصل بهار و تابستان شایع و با التهاب راه‌های تنفسی همراه است. مجاری بینی و حلق این افراد تحریک‌پذیر است و با ورود مواد محرک بیمار بلافاصله دچار آبریزش بینی، خارش و احساس ناراحتی می‌شود. آلرژی‌های شدید زندگی فرد را مختل می‌کنند و حتی باعث افت کیفیت خواب می‌شوند. با توجه به اینکه بیماری‌های آلرژیک زمینه‌ای هستند، فرد باید بپذیرد بیماری نسبتا مزمن است و تا زمانی که حساسیت ادامه دارد، باید داروهای تجویزی پزشک را مصرف کند.»

10 تا 15 درصد ایرانیان آسم دارند

دکتر خیاط‌زاده در این همایش به دیگر بیماری مهم تنفسی یعنی آسم هم اشاره کرد و گفت: «آسم بیماری التهابی دستگاه تنفسی است که باعث تحریک‌پذیر شدن مجاری تنفسی و گرفتگی یا انقباض مجرای تنفسی می‌شود. تحریک ممکن است به‌صورت خودبه‌خود یا در اثر ورود مواد محرک خارجی به بدن باشد. التهاب باعث ضخیم شدن مجاری تنفسی و اختلال در عبور هوای تنفسی می‌شود. بیماران به آسم مبتلا دچار علائمی مانند سرفه، خس‌خس سینه، احساس فشار در قفسه سینه و تنگی‌نفس هستند. این علائم با ورزش، فعالیت‌هایی مانند راه رفتن و برخورد با عوامل محرک مثل آلودگی هوا یا سرمای هوا آزار‌دهنده‌تر خواهد شد.»

او تاکید کرد: «15-10 درصد مردم ایران به آسم مبتلا هستند ولی مطالعات در تهران نشان داده، 25 تا 35 درصد از ساکنان تهران دچار علائمی از آسم هستند. این آمار در کل دنیا به 400-300 میلیون نفر می‌رسد. بسیاری از مردم متوجه بیماری آسم در خود نیستند و فکر می‌کنند علت سرفه‌شان سرماخوردگی طول‌کشیده است. آسم بیماری پرهزینه‌ای برای فرد، خانواده و جامعه است. این بیماری در رده بیماری‌های آلرژیک قرار می‌گیرد و فرآیند بروز آن هم شباهت زیادی به سایر آلرژی‌ها دارد؛ یعنی زمینه ژنتیکی باید در فرد وجود داشته باشد، ماده حساسیت‌زا در شرایط به‌خصوصی وارد بدن شود، سلول‌های بدن نسبت به آن ماده واکنش نشان دهند و آنتی‌بادی‌ها فعال شوند و بیماری با محرک‌های دیگر مانند سرماخوردگی و… شعله‌ور شود.»
وی در پایان تصریح کرد: «آسم اگر درست درمان نشود، می‌تواند تهدید‌کننده حیات باشد. بسته شدن مجرای هوا و انسداد کامل مجرا باعث خفگی بیمار خواهد شد. خوشبختانه این بیماری به خوبی کنترل می‌شود و به درمان‌ها پاسخ می‌دهد ولی ریشه‌کن نمی‌شود. برای تشخیص نیاز به تست تنفسی و تست‌های تشخیصی است. بیماران باید واکسن آلرژی هم دریافت کنند. این واکسن برای بیمارانی تجویز می‌شود که بعد از انجام تست پوستی مشخص شده به چه نوع ماده خاصی حساسیت دارند و بر اساس نوع حساسیت، واکسن تجویز می‌شود. واکسن آلرژی به‌صورت هفتگی و بعد به‌صورت ماهانه تزریق خواهدشد. حدود 10 درصد از مبتلایان به آسم نیاز به واکسن آلرژی دارند. اسپری‌های مختص آسم بهترین درمان برای بیماران است زیرا کمترین عارضه را دارند. هر بیمار باید برنامه درمانی جداگانه‌ای داشته باشد و با توجه به شرایط بیمار او را درمان خواهد کرد. نکنیم که ما باید برای داشتن هوای سالم با دولت همکاری کنیم. خودروهای تک‌سرنشین باید محدود شوند و از وسایل نقلیه‌ای مانند دوچرخه بیشتر استفاده کنیم. باید در مصرف انرژی صرفه‌جویی کنیم تا استفاده از سوخت‌های فسیلی به حداقل برسد.»

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سایت های مفید: قانون جذب - دارالترجمه - صادرات به عراق - سایت سلامت، تغذیه و زنان - متخصص پوست - بلیط هواپیما - بلیط قطار - ویزای شینگن - جاهای دیدنی شیراز - دانلود سوالات آیین نامه رانندگی pdf
به پارال طب در گوگل امتیاز دهید :)